Po prvi put od lansiranja 2021. godine, svemirski teleskop James Webb (JWST) nadmašio je proučavanje već poznatih egzoplaneta, otkrivši jedan potpuno novi egzoplanet. I dok se većina egzoplaneta otkriva neizravnim metodama, poput praćenja zatamnjenja zvijezde tijekom tranzita egzoplaneta, novo otkriće izdvaja se kao prvi potpuno novi planet otkriven Webbovim izravnim snimanjem.
Najmanji planet snimljen izravno
Otkriće, objavljeno u časopisu Nature, koje potpisuje Anne-Marie Lagrange iz CNRS-a i LIRA/Observatoire de Paris, opisuje mladi plinoviti div otprilike veličine Saturna koji kruži oko crvenog patuljka zvanog TWA 7, udaljenog 110 svjetlosnih godina od Zemlje u zviježđu Antlia. Svjetlost zvijezde blokirana je koronagrafom francuske izrade ugrađenim u Webbov instrument za snimanje u srednje infracrvenom spektru (MIRI), što je omogućilo astronomima da izoliraju slab infracrveni sjaj egzoplaneta.
Iako velik u usporedbi s planetima Sunčeva sustava, taj novi egzoplanet ima tek desetinu mase prethodno najmanje masivnog planeta koji je ikada izravno snimljen. Orbitira 52 astronomske jedinice (AJ) od svoje zvijezde, odnosno dalje nego što je Neptun udaljen od Sunca (30 AJ). Zbog tako velike udaljenosti, taj egzoplanet nije bio vidljiv tradicionalnim tranzitnim metodama.
Webb otvara novi prozor, u smislu mase i udaljenosti planeta od zvijezde, prema egzoplanetima koji do sada nisu bili dostupni uobičajenim opažanjima. To je važno za istraživanje raznolikosti egzoplanetarnih sustava i razumijevanje kako oni nastaju i razvijaju se, rekla je Lagrange za agenciju Reuters.
Mladi svijet u sustavu u nastajanju
I zvijezda i otkriveni egzoplanet stari su oko 6 milijuna godina. Taj zvjezdani sustav se promatra odozgo iz naše perspektive sa Zemlje, što je otkrilo trostruku strukturu prstenova od stjenovitog i prašnjavog materijala. Plinoviti div nalazi se u najužem prstenu, a moguće je da još uvijek skuplja masu. Sastav atmosfere zasad nije poznat, no buduća opažanja Webbom mogla bi dati odgovore i na to pitanje.
Neizravne metode pružaju nevjerojatne informacije o planetima blizu svojih zvijezda. Za robusno otkrivanje i karakterizaciju udaljenijih planeta, koji su obično 10 puta dalje od udaljenosti Zemlje od Sunca, potrebna su daljnja snimanja, objasnila je Lagrange.
Unatoč navedenom uspjehu, Webb još uvijek nije sposoban izravno snimiti planete veličine Zemlje.
Gledajući unaprijed, nadam se da će projekti izravnog snimanja planeta sličnih Zemlji i potraga za mogućim znakovima života postati stvarnost, rekla je na kraju Lagrange.
